/ESPRESSO rozpoczął poszukiwania egzoplanet

ESPRESSO rozpoczął poszukiwania egzoplanet

Echelle Spectrograph for Rocky Exoplanet and Stable Spectroscopic Observations (ESPRESSO) z sukcesem przeprowadził swoje pierwsze obserwacje. Urządzenie zostało zainstalowane na znajdującym się w Chile teleskopie VLT, który należy do Europejskiego Obserwatorium Południowego. Zadaniem jakie stoi przed przyrządem ESPRESSO jest poszukiwanie egzoplanet z niespotykaną dotąd dokładnością za pomocą obserwacji zmian w świetle emitowanym przez ich gwiazdy macierzyste. Instrument jest w stanie połączyć światło zbierane przez wszystkie cztery teleskopy składające się na VLT, co pozwoli uzyskać mu moc zbierającą odpowiadającą 16-metrowemu teleskopowi.

Spektrograf ESPRESSO jest spektrografem echelle, instrumentem już trzeciej generacji i następcą niezwykle udanego urządzenia HARPS, które było wykorzystywane w obserwatorium La Silla. HARPS jest w stanie uzyskać dokładność około jednego metra na sekundę w pomiarach prędkości, a ESPRESSO ma osiągnąć precyzję kilku centymetrów na sekundę.

Naukowiec prowadzący badania instrumentu ESPRESSO, Francesco Pepe z Uniwersytetu Genewskiego, opisał znaczenie instrumentu.

Sukces ten jest efektem pracy wielu ludzi przez ponad 10 lat. ESPRESSO nie jest jedynie ewolucją wcześniejszych instrumentów, takich jak HARPS, ale będzie pełnił rolę transformacyjną, ze swoją lepsza rozdzielczością i większa precyzją. W przeciwieństwie do wcześniejszych instrumentów, potrafi wykorzystać pełną moc zbierającą światło teleskopu VLT — może być używany w tym samym czasie ze wszystkimi czterema Teleskopami Głównymi, co wirtualnie odpowiada 16-metrowemu teleskopowi. ESPRESSO nie zostanie pobity przez co najmniej dekadę — a na razie niecierpliwie czekam na odkrycie naszej pierwszej planety skalistej!

ESPRESSO poszukuje planet dzięki wykorzystaniu metody prędkości radialnej. Dokładniej mówiąc, instrument potrafi wykrywać niewielkie zmiany w widmie gwiazdy, wokół której orbituje planeta. Zmiany te powstają w wyniku oddziaływań grawitacyjnych planety, które wpływają na gwiazdę i powodują jej ledwo dostrzegalne “chybotanie się”. Im mniej masywna planeta, tym słabsze ruchy gwiazdy, a to zdecydowanie utrudnia poszukiwanie potencjalnie nadających się do życia, małych, skalistych egzoplanet. ESPRESSO ma umożliwić ich wykrycie. Przeprowadzone zostały już testowe obserwacje, których wyniki porównano z danymi zbieranymi przez instrument HARPS. Okazało się, że ESPRESSO może uzyskać podobną jakość danych przy dużo mniejszym czasie ekspozycji.

Film promocyjny przygotowany przez ESO

Mimo iż głównym celem nowego instrumentu badawczego jest przeniesienie badań egzoplanet na zupełnie nowy poziom, charakteryzowanie mniej masywnych planet oraz ich atmosfer, urządzenie będzie miało również wiele innych zastosowań. ESPRESSO będzie najpotężniejszym narzędziem na świecie do testowania, czy stałe fizyczne zmieniły się od czasu gdy Wszechświat był młody. Takie niewielkie zmiany są przewidywane przez niektóre teorie fizyki podstawowej, ale nigdy nie uzyskano przekonujących obserwacji.

W niedalekiej przyszłości uruchomiony powinien zostać Ekstremalnie Wielki Teleskop. Wtedy instrument HiRES, który obecnie jest na etapie projektowania, pozwoli na wykrywanie jeszcze mniejszych egzoplanet, aż do wielkości naszej planety, a także badanie ich atmosfer z szansami na wykrycie oznak życia na ich powierzchni.

 

Jeśli chcesz być na bieżąco, to zapraszam do obserwowania mojego profilu OCISLY na Wykopie i fanpage.

 

Źródło: ESO.org

Udostępnij