Hubble i Gaia z rekordową precyzją zmierzyły ruch gwiazd.

Zespół astronomów z instytutu astronomicznego Kapteyn i obserwatorium Leiden wykorzystał dane zebrane przez należący do NASA Teleskop Hubble’a i należącą do ESA sondę Gaia w celu dokładnego, trójwymiarowego pomiaru ruchu pojedynczych gwiazd znajdujących się w pobliskiej Galaktyce Karzeł Rzeźbiarza, która to orbituje dookoła Drogi Mlecznej, 300 tysięcy lat świetlnych od Ziemi. Osiągnięta dokładność owych pomiarów jest lepsza niż podczas dotychczasowych badań czegokolwiek poza Drogą Mleczną. Pomiary te pozwalają sprawdzić w praktyce obecnie przyjęty model kosmologiczny, a także określić trajektorię poruszającej się przez przestrzeń kosmiczną galaktyki.

Tylko za pomocą połączenia danych zebranych przez Hubble’a i Gaię, co zajęło badaczom 12 lat, można było dokładnie zmierzyć w trzech wymiarach ruch gwiazd obecnych w GalaktyceKarzeł  Rzeźbiarza. Po raz pierwszy w historii udało się tego dokonać dla innej galaktyki niż naszej.

Prowadzący badania Davide Massari tak skomentował osiągnięcie

Dzięki osiągniętej precyzji jesteśmy w stanie zmierzyć roczny ruch pojedynczej gwiazdy na fragmencie nieba mniejszym niż ten, który zajmowałaby na ziemskim niebie główka od szpilki umieszczona na powierzchni Księżyca.

Osiągnięcie takiego rodzaju precyzji było możliwe dzięki nadzwyczajnej rozdzielczości i dokładności obu przyrządów. Badania nie zostałyby również przeprowadzone bez długiej przerwy w czasie pomiędzy pojawieniem się jednego i drugiego zestawu danych, co ułatwiło dokładne określenie ruchu gwiazd.

Galaktyka Karzeł  Rzeźbiarza jest galaktyką karłowatą i sferoidalną. Galaktyki tego typu są najbardziej zdominowanymi przez ciemną materię obiektami we Wszechświecie. To czyni je idealnymi miejscami do poszukiwania śladów ciemnej materii, a konkretniej do badania w jaki sposób ciemna materia jest w nich rozmieszczona, co z kolei pozwala astronomom na sprawdzenie słuszności obowiązującego obecnie modelu kosmologicznego. Niemniej jednak, ciemna materia nie może być badana bezpośrednio.

Zbliżenie na fragment Galaktyki Karzeł Rzeźbiarza 

Zgromadzone informacje na temat ruchu gwiazd w trójwymiarowej przestrzeni w Galaktyce Karzeł Rzeźbiarza mogą zostać bezpośrednio przekształcone w wiedzę o sposobie rozmieszczenia nie tylko ciemnej, ale i całej materii, z której zbudowana jest galaktyka. Nowe wyniki wskazują, że gwiazdy w Galaktyce Karzeł Rzeźbiarza poruszają się przede wszystkim po wydłużonych orbitach. To z kolei sygnalizuje, iż zagęszczenie ciemnej materii wzrasta w kierunku centrum galaktyki, zamiast rozkładać się równomiernie. Te odkrycia pozostają w zgodzie z obowiązującym modelem kosmologicznym i naszym obecnym rozumieniem ciemnej materii.

Podczas badań zespół naukowców przedstawił również precyzyjną trajektorię, po której porusza się Galaktyka Karzeł Rzeźbiarza i orbituje jako całość dookoła Drogi Mlecznej. Wyniki pokazują, że karłowata galaktyka krąży wokół Drogi Mlecznej po elipicznej orbicie o wysokim nachyleniu, przez co potrafi się ona znaleźć dużo dalej niż podejrzewaliśmy do tej pory. Obecnie Galaktyka Karzeł Rzeźbiarza jest w punkcie orbity najbliższym Drodze Mlecznej, lecz w momencie największego oddalenia znajduje się nawet 725 tysięcy lat świetlnych dalej.

 

Jeśli chcesz być na bieżąco, to zapraszam do obserwowania mojego profilu OCISLY na Wykopie i fanpage.

 

Źródło: spacetelescope.org

 

Bartosz Mejer Administrator
Popularyzator sektora kosmicznego w Polsce. Udzielam się głównie na tematy załogowej eksploracji kosmosu, kolonizacji Marsa oraz nowinek astrofizycznych. Prowadzę Kosmiczną Propagandę oraz piszę artykuły dla kilku innych stron.
0