Io, trzeci co do wielkości księżyc Jowisza, charakteryzuje się niezwykle silną aktywnością wulkaniczną. Pierwsze jej ślady dostrzeżono już w latach siedemdziesiątych XX wieku. Amerykańskiej sondzie Juno udało się uchwycić erupcję jednego z wielu wulkanów na powierzchni.

Układ Słoneczny jest zróżnicowany, pełen czekających na nasze odwiedziny miejsc. O ile stworzenie rankingu ciał niebieskich wartych odwiedzenia byłoby trudny zadaniem, możemy być pewni, że Io znalazłby się w czołówce. Księżyc ten jest najbardziej aktywnym wulkanicznie ciałem w Układzie Słonecznym. Na jego powierzchni nie znajdziemy prawie żadnych kraterów. Dlaczego? A no dlatego, że bardzo szybko wypełniane są nieustannie wylewającą się z wewnątrz Io magmą. Szacuje się, że każdy fragment powierzchni księżyca liczy sobie mniej niż 1000 lat. Atmosfera składająca się w 90% siarki, potężne siły pływowe Jowisza, które dosłownie odkształcają księżyc (amplituda tych odkształceń może sięgać nawet 100 metrów) i prowadzą do powstania niezwykle wielkich ilości ciepła w wyniku tarcia wewnętrznego. Domniemany ocean magmy tuż pod powierzchnią i wygląd przypominający pizzę. Proszę wysłać łazik na Io.

21 grudnia, podczas przesilenia zimowego, cztery kamery Juno wykonały zdjęcia Io. JunoCam, Stellar Reference Unit (SRU), Jovian Infrared Auroral Mapper (JIRAM) i Ultraviolet Imaging Spectrograph (UVS) obserwowały księżyc przez ponad godzinę, zapewniając wgląd w obszary polarne Io, jak również dowody na trwającą na powierzchni erupcję.

Erupcja na Io (jasny punkt po środku) widziana z odległości 300 000 kilometrów od księżyca – NASA.gov

Po znalezieniu się Io w cieniu Jowisza, światło słoneczne odbijające się od pobliskiego księżyca, Europy, rozświetliło wulkaniczne ciało. Na wykonanych zdjęciach widoczne są różne, istotne z naukowego punktu widzenia cechy. Gołym okiem możemy zobaczyć blask aktywności kilku wulkanów.

Najnowsze obrazy mogą prowadzić do nowego wglądu w interakcje zachodzące pomiędzy Jowiszem, a  jego pięcioma księżycami. Interakcje te powodują takie zjawiska jak aktywność wulkaniczna Io lub zamarzanie atmosfery księżyca podczas zaćmienia. Kamera JIRAM udokumentowała aktywność wulkaniczną Io przed i po zaćmieniu.

Zasilana energią słoneczną sonda Juno wyposażona została w osiem instrumentów naukowych zaprojektowanych do badania struktury wnętrza Jowisza, atmosfery i magnetosfery.

Źródło: Eurekalert.org

Bartosz Mejer Administrator
Popularyzator sektora kosmicznego w Polsce. Udzielam się głównie na tematy załogowej eksploracji kosmosu, kolonizacji Marsa oraz nowinek astrofizycznych.
2