Sonda kosmiczna MAVEN od czterech lat przybliża nam oblicze marsjańskiej atmosfery. Z tej okazji, orbiter wykonał selfie oraz przesłał kilka innych zdjęć, które mamy okazję teraz podziwiać.

MAVEN (Mars Atmosphere and Volatile Evolution) został wystrzelony w przestrzeń kosmiczną 18 listopada 2013 roku z platformy startowej znajdującej się na Cape Canaveral na Florydzie. Wejście sondy na orbitę Marsa nastąpiło 22 września 2014 roku.

Selfie sondy powstało na podstawie obserwacji fal ultrafioletowych światła słonecznego odbijanego od części składowych MAVENa. Obraz uzyskano za pomocą urządzenia Imaging Ultraviolet Spectrograph (IUVS), które zwykle monitoruje emisję promieniowania ultrafioletowego przez górną część atmosfery Marsa.

Selfie MAVENa. Linie przedstawiają elementy sondy, które pozostały poza zasięgiem instrumentu IUVS. – CU Boulder-LASP/NASA

Instrument IUVS jest zamontowany na platformie na końcu 1,2-metrowego wysięgnika, a obracając się, wysięgnik może zwrócić urządzenie obserwujące na statek kosmiczny. Selfie zostało złożone z 21 różnych obrazów, uzyskanych za pomocą IUVS w różnym położeniu.

Jedno z przesłanych zdjęć. – CU Boulder-LASP/NASA

MAVEN bada atmosferę, klimat oraz pogodę Marsa. Przeprowadzone badania pomogły w ustaleniu, że:

  1. Utrata atmosfery była główną przyczyną zmian klimatycznych na Marsie
  2. Stwierdzono, że usuwanie jonów z górnej atmosfery do przestrzeni kosmicznej podczas burzy słonecznej może być wzmocnione 10-krotnym lub większym współczynnikiem, co może sprawić, że burze te staną się głównym czynnikiem powodującym utratę atmosfery w czasie.
  3. Odkryto dwa nowe typy zórz marsjańskich: zorzę dyfuzyjną i zorzę protonową. Żaden z tych typów nie ma bezpośredniego powiązania z lokalnym lub globalnym polem magnetycznym, jak zorza na Ziemi.
  4. Dokonano bezpośrednich obserwacji warstwy metalowo-jonowej w jonosferze marsjańskiej, pierwszej bezpośredniej detekcji takiej warstwy na planecie innej niż Ziemia. Jony są wytwarzane przez stały napływ pyłu międzyplanetarnego.
  5. Wykazano, że większość dwutlenku węgla została utracona i że nie ma go wystarczająco dużo, aby terraformować planetę poprzez jej ocieplenie, nawet jeśli dwutlenek węgla mógłby zostać uwolniony i ponownie wprowadzony do atmosfery.
Trajektoria lotu sondy MAVEN dookoła Marsa od 22 września 2014 do 31 marca 2015. – Wikipedia EN

W przyszłym roku planowane jest obniżenie orbity sondy, aby zwiększyć jej zdolność do pełnienia funkcji przekaźnika pomiędzy znajdującymi się na powierzchni robotami, a Ziemią. MAVEN zakończył swoją podstawową misję w listopadzie 2015 roku i od tego czasu jego misja jest stale przedłużana. Planowany całkowity koszt misji to 671 milionów dolarów.

 

Źródło: Phys.org

Bartosz Mejer Administrator
Popularyzator sektora kosmicznego w Polsce. Udzielam się głównie na tematy załogowej eksploracji kosmosu, kolonizacji Marsa oraz nowinek astrofizycznych.
1