Polsko – fińska współpraca przy budowie światowej klasy satelitów obserwacyjnych

Polski przemysł kosmiczny rozwija się z coraz większym tempem. Przedstawiciele firm ICEYE i Creotech Instruments S.A. zapowiedzieli na zorganizowanej 30 lipca konferencji prasowej, że jeszcze w tym roku na orbitę okołoziemską zostanie wyniesiony pierwszy polsko-fiński satelita obserwacyjny.

Prace nad pierwszym satelitą trwały trzy lata, a jego integracja prowadzona była w czasie ostatnich 6 miesięcy w Finlandii i Polsce. Spółka Creotech Instruments S.A odpowiadała za budowę wybranych komponentów satelity i prace związane właśnie z jego integracją. W czasie konferencji prasowej firmy podpisały także list intencyjny, w myśl którego w ciągu najbliższych 5 lat firma Creotech Instruments S.A. przeprowadzi integrację nawet 18 satelitów z docelowej konstelacji ICEYE.  Wszystkie satelity mają zostać zbudowane w mniej niż 5 lat, czyli jeden satelita na kwartał.

ICEYE-X2 ważyć będzie zaledwie 85kg, a na jego pokładzie znajdzie się nowatorski radar SAR (z syntetyczną aparaturą) stworzoną przez firmę ICEYE, który umożliwi prowadzenie obserwacji powierzchni Ziemi niezależnie od warunków pogodowych. Typowy satelita wykonujący zdjęcia radarowe waży około tony, ICEYE-X2 poniżej 100 kg. To sprawia, że satelita jest około 100 krotnie tańszy. Po umieszczeniu wszystkich satelitów na orbicie konstelacja umożliwi pozyskiwanie wysokiej jakości zobrazowań radarowych z każdego miejsca na Ziemi.

Przedstawiciele firm informują, że czas rewizyty, czyli czas do powrotu nad ten sam obszar wynosi poniżej 3 godzin, co pozwoli operatorom konstelacji znaleźć się w ścisłej czołówce dostawców satelitarnych zobrazowań Ziemi na całym świecie. Konstelacja umożliwi wykonanie 7 milionów km² zdjęć każdego dnia. Dla przykładu, satelity mają być w stanie zobrazować całe Morze Bałtyckie w ciągu doby.

Zastosowanie konstelacji ICEYE:

  • Monitorowanie katastrof i klęsk żywiołowych
  • Monitorowanie stref przybrzeżnych
  • Zapobieganie nielegalnym połowom
  • Bezpieczeństwo
  • Monitorowanie infrastruktury
  • Monitorowanie lodu
  • Rolnictwo
  • Leśnictwo
  • Wykrywanie wycieków ropy naftowej

Centrum Operacji Satelitarnych, które odpowiadać będzie za obsługę satelitów konstelacji ICEYE na orbicie, zlokalizowane zostało w polskiej siedzibie firmy ICEYE w Warszawie.

ICEYE to fiński kosmiczny start-up, założony przez dwóch biznesmenów: Polaka i Fina, Rafała Modrzewskiego i Pekka Laurila. Spółka działa na globalnym rynku od trzech lat, a jej strategicznym celem jest stworzenie globalnego satelitarnego systemu radarowego obrazowania Ziemi, opartego na konstelacji satelitów klasy mikro, który dostarczać będzie zobrazowania na zasadach komercyjnych. Firma pozyskała 54 miliony dolarów finansowania oraz zatrudnia ponad 100 osób w Finlandii, Polsce i Stanach Zjednoczonych.

Firma opracowała innowacyjny radar SAT, który ma zostać zainstalowany na każdym z docelowych satelitów konstelacji. Radar pozwala na wykonywanie zobrazowań powierzchni Ziemi niezależnie od warunków atmosferycznych, w tym zachmurzenia, które to stanowi przeszkodę nie do przejścia dla satelitów z aparaturą optyczną.

Współpraca ICEYE z polskim Creotechem rozpoczęła się w 2016 roku, kiedy firma z PIaseczna otrzymała zlecenie na montaż elementów elektroniki na potrzeby pierwszego, prototypowego satelity z docelowej konstelacji ICEYE. Satelita otrzymał nazwę ICEYE-X1 i na początku 2018 roku trafił na ziemską orbitę. Pozwoliło to na przetestowanie systemów pokładowych satelity i wykonanie pierwszych próbnych zobrazowań.

Satelita ICEYE-X1 – źródło ICEYE

Nie mieliśmy wielkich oczekiwań dotyczących samych zobrazowań – wspomina Rafał Modrzewski, Prezes ICEYE – głównym celem było przetestowanie w warunkach kosmicznych naszych nowatorskich rozwiązań i infrastruktury satelity. Efekt przerósł jednak nasze najśmielsze oczekiwania. Wszystkie komponenty zadziałały bez najmniejszych zarzutów, a ICEYE-X1 wykonał ponad 600 wysokiej jakości zobrazowań.

W pierwszej połowie 2017 roku spółka ICEYE zleciła Creotech Instruments S.A. produkcję specjalistycznych wiązek kabli oraz elementów osłon termicznych MLI do kolejnych satelitów konstelacji, w tym satelity ICEYE-X2, który zostanie wyniesiony na orbitę jeszcze w tym roku. W zakładach Creotech w Piasecznie, w specjalnie wybudowanych na potrzeby współpracy clean-roomach, zrealizowana zostanie także część zadań związanych z integracją satelity, czyli połączeniem wszystkich jego elementów w całość i przygotowaniem do wysyłania w przestrzeń kosmiczną.

Zdjęcie wykonane za pomocą satelity ICEYE X-1 przedstawiające fragment powierzchni Alaski – źródło ICEYE

Następnym etapem rozwoju firmy jest R&D służące do analizy tych obrazów przy użyciu algorytmów i sieci neuronowych w celu automatycznej analizy zdjęć.

W czasie odpowiedzi na pytania, Prezes Creotech dodał, iż ma nadzieję, że temat obserwacji satelitarnej dla Wojska Polskiego zostanie znów podjęty.

Dowiedzieliśmy się również, że w początkowym rozwoju firmy Creotech największą rolę odegrały kontrakty ESA, a w przyszłości, albo firma zdecyduje się wejść na giełdę, albo uzyska środki z prywatnych środków inwestycyjnych, aby zdobyć finansowanie na rozwój.

Pan Rafał Modrzewski uważa, że bardzo ciężko finansuje się badania ze środków prywatnych, dlatego technologia musi zostać opracowana za pieniądze publiczne.

Artykuł powstał dzięki Michałowi Robertowi Przemyskiemu, który wziął udział w konferencji prasowej i jest również członkiem zespołu Kosmicznej Propagandy.

Bartosz Mejer Administrator
Popularyzator sektora kosmicznego w Polsce. Udzielam się głównie na tematy załogowej eksploracji kosmosu, kolonizacji Marsa oraz nowinek astrofizycznych.
0