Pozostałości po deltach rzecznych na Marsie

Miliardy lat temu, kiedy Mars był dużo bardziej przyjazną życiu planetą niż dziś, jego powierzchnię pokrywał wielki ocean wody. Argumentami przemawiającymi za istnieniem w przeszłości zbiornika wodnego są elementy rzeźby terenu, które przypominają wyżłobione przez wodę wąwozy, oraz chemiczny skład marsjańskiego regolitu.

Najprawdopodobniej, gdy marsjański klimat się ochłodził, ocean na północnej półkuli zamarzł. Jedna z hipotez sugeruje, że część oceanu wciąż pozostaje zamrożona tuż pod powierzchnią. Byłaby to świetna wiadomość w kwestii nadchodzącej kolonizacji Czerwonej Planety. Druga, mniej optymistyczna opcja zakłada, że woda została wchłonięta do kriosfery podpowierzchniowej lub uciekła do atmosfery, a ostatecznie w przestrzeń kosmiczną

Według przeprowadzonych ostatnio badań, obszar Hypanis Valles, uznawany za starożytny system rzeczny, jest w rzeczywistości pozostałością po delcie marsjańskiej rzeki. W ramach badań, międzynarodowy zespół naukowców poddał analizie dane zebrane przez sondy Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) i Mars Odyssey.

Po lewej wizja Marsa sprzed 4,3 miliarda lat, a po prawej Mars obecnie – Kevin Gill

Ustalenie, czy Mars posiadał w przeszłości zbiorniki wodne na powierzchni nie jest łatwym zadaniem, ponieważ ich pozostałości mogą nie być widoczne na pierwszy rzut oka. Na powierzchni Marsa brakuje drobnoziarnistych osady piasku lub wyraźnej linii brzegowej. W rezultacie naukowcy musieli poszukać innych sposobów identyfikacji miejsc, w których przepływała woda i osadzał się piasek.

Delta rzeki tworzy się, gdy rzeka spowalnia w obecności wolniej poruszającej się lub nieruchomej części wód. Powoduje to, że wszelkie małe osady, które są przenoszone przez rzekę, osiedlają się na ziemi i z czasem tworzą cechy geologiczne (np. małe wyspy u ujścia rzeki). W przeszłości delty rzeczne znajdowano na Marsie, ale tylko w kraterach, gdzie woda wpływała do jeziora.

Naukowcom udało się ustalić, że  około 3,6 miliarda lat temu, system wodny wyschnął, co pokrywa się w czasie z tym, kiedy Mars stracił większość swojej atmosfery. Od tego czasu żadna woda nie była w stanie istnieć na powierzchni w żadnej innej formie niż lód. Badania wskazują również, w jaki sposób ocean cofnął się w miarę jak klimat stopniowo stawał się coraz chłodniejszy i suchszy.

 

Źródło: Universe Today

Bartosz Mejer Administrator
Popularyzator sektora kosmicznego w Polsce. Udzielam się głównie na tematy załogowej eksploracji kosmosu, kolonizacji Marsa oraz nowinek astrofizycznych.
1